Het is een jarenlange juridische strijd geweest, maar eindelijk is er dan een uitspraak. Box 3 vermogen moet belast worden op basis van het werkelijke rendement. Het mag niet belast worden op basis van een forfaitair rendement. De Hoge Raad heeft deze uitspraak inmiddels gedaan. Als het werkelijke rendement over je vermogen lager is dan het forfaitair rendement, betaal je hierdoor minder belasting. Wat betekent dit nu? Wat is precies het werkelijke rendement? En is dit nu een gunstige uitspraak of niet?

De Herstelwet wordt teruggedraaid

Op 24 december 2021 deed de Hoge Raad al de uitspraak dat je belasting moet betalen over het werkelijke rendement en niet over een forfaitair rendement. Dat betekende dat er rechtsherstel moest plaatsvinden: iedereen die bezwaar had gemaakt en teveel belasting had betaald, moest dit terugkrijgen.

Vervolgens moest dit rechtsherstel uitgevoerd worden. Hiervoor is de zogenoemde Herstelwet ingevoerd: om de teveel betaalde belasting over 2017 t/m 2022 terug te betalen. Deze Herstelwet kent alsnog forfaits, die het werkelijke rendement zo goed als mogelijk moesten benaderen.

Maar als er alsnog naar forfaits wordt gekeken, dan is er nog steeds geen sprake van belasting op basis van werkelijk rendement. Mag dat dan?

Daar heeft de Hoge Raad dus inmiddels uitspraak over gedaan. De Hoge Raad oordeelt dat de Herstelwet nog steeds het zogenoemde discriminatieverbod en het eigendomsrecht schendt, als het forfaitaire rendement hoger is dan het werkelijke rendement. Dit geldt ook voor de zogenoemde Overbruggingswet box 3: die geldt vanaf 2023. De Herstelwet geldt van 2017 t/m 2022.

De conclusie van de Hoge Raad: er mag alleen belasting worden betaald over het werkelijke rendement.

Maar wat is dan het werkelijke rendement?

Hoe moet je het werkelijke rendement berekenen? De Hoge Raad heeft hiervoor een aantal regels gegeven. Het volgende moet je meenemen in het werkelijke rendement:

• Ontvangen rente, dividend en huur, ofwel de rechtstreekse voordelen uit je vermogen
• De gerealiseerde én ongerealiseerde positieve en negatieve waardeveranderingen.
• Het hele vermogen in box 3 moet worden meegenomen. Dus ook de banktegoeden en spaarrekeningen.
• Het gaat niet over het rendement op het vermogen op 1 januari, maar over het rendement op het hele vermogen gedurende het hele jaar.
• Het heffingsvrije vermogen geldt niet meer. Dit was € 57.000 of € 114.000 als je een fiscaal partner hebt.
• Als je in het ene jaar een negatief rendement haalt en in het andere jaar een positief rendement, dan mag je dat niet met elkaar verrekenen.
• Kosten mag je niet in mindering brengen op het rendement, met uitzondering van rente over schulden die bij je box 3 vermogen horen.

Werkelijk rendement berekenen

Het ministerie is nu aan het bekijken hoe je het rendement op een juiste manier kunt berekenen. Daarnaast ontwikkelt de belastingdienst een formulier ‘opgaaf werkelijk rendement’ waarmee je straks je werkelijke rendement kunt doorgeven. Dat volgt later dit jaar.

Belasting voor de jaren tot en met 2022

Hoe bereken je nu hoeveel vermogensbelasting je moet betalen? Voor de jaren tot en met 2022 betaal je belasting op basis van de laagste te betalen belasting van:

• Het forfaitaire rendement onder de oude box 3 wet
• Het forfaitaire rendement van de Herstelwet
• Het werkelijke rendement

Belasting voor de jaren vanaf 2023

Voor de jaren vanaf 2023 betaal je belasting op basis van de laagste te betalen belasting van:

• Het forfaitaire rendement van de Overbruggingswet
• Het werkelijke rendement

Is dit nou een gunstige uitspraak of niet?

Of deze uitspraak daadwerkelijk gunstig is, is nog maar de vraag.

Is je werkelijke rendement met bovenstaande punten in achterhoofd werkelijk lager dan het forfaitaire rendement? Houd er rekening mee dat je zelf moet aantonen dat je werkelijke rendement lager is.

Is je werkelijke rendement hoger dan het forfaitaire rendement? Dan verandert er niets. Dan betaal je belasting over het forfaitaire rendement. Tot en met 2026 betaal je dus altijd de laagste belasting. Maar vanaf 2027 zullen de uitgangspunten voor het werkelijke rendement ook gelden. Als je werkelijke rendement hoger is dan het forfaitaire rendement, ga je vanaf dan meer belasting betalen.

Daarnaast is de vraag of je al een definitieve aanslag hebt gehad die definitief vaststaat. Als je al rechtsherstel hebt gehad, dan is de vraag of je nog op tijd bent om een verzoek tot ambtshalve vermindering in te dienen. Tot en met 2018 is dat in ieder geval niet mogelijk.

En nu?

De belastingdienst geeft aan dat je voorlopig niets hoeft te doen. De belastingdienst stuurt je later dit jaar een brief als de uitspraak gevolgen heeft voor je box 3 belasting.

Krijg je rentevergoeding bij rechtsherstel?

Je krijgt geen rentevergoeding als je box 3 belasting terugkrijgt. Enige uitzondering is als de rente hoger is dan de belastingvermindering zelf.

Massaalbezwaarplusprocedure staat hier los van

De uitspraak die nu gedaan is staat los van de massaalbezwaarplusprocedures voor 2017-2020 voor degenen die op of voor 24 december 2021 geen bezwaar hadden ingediend (of niet op tijd). De massaalbezwaarplusprocedures zitten nog in een beginstadium. Het is nog niet bekend wanneer en hoe de Hoge Raad hierover zal oordelen.

Heb je hier nog vragen over, neem dan contact met ons op.

Martijn Vermunt
Partner
info@bghaccountants.nl