Op Prinsjesdag zou het kabinet met een voorstel komen om de Wet werkelijk rendement box 3 aan te passen. Dat voorstel is er niet gekomen. Er is wel een brief gepresenteerd met 4 scenario’s voor de toekomst van box 3.

Of het nieuwe stelsel nog op 1 januari 2028 kan ingaan, is onzeker. Zolang er geen nieuw stelsel is, blijft het huidige forfaitaire stelsel met de tegenbewijsregeling van kracht.

Dit zijn de vier scenario’s die het kabinet heeft gepresenteerd:

Scenario 1: het bestaande wetsvoorstel verbeteren. Denk aan de mogelijkheid om verliezen met een eerder belastingjaar te verrekenen, aanpassingen voor mensen die trouwen of scheiden en verbeteringen voor start-ups en scale-ups. Ook wordt gekeken naar het stimuleren van duurzaam beleggen. In dit scenario volgt geen verdere overstap naar een volledige vermogenswinstbelasting.

Scenario 2: het wetsvoorstel vanaf 2028 invoeren als tussenstap. Eventueel met bovenstaande wijzigingen. En vanaf 2030 een volledige vermogenswinstbelasting invoeren.

Scenario 3: het huidige stelsel langer gebruiken. Het wetsvoorstel wordt dan ingetrokken. De belasting op basis van forfaitaire rendementen, met de mogelijkheid van tegenbewijs, blijft dan voorlopig bestaan. En vanaf 2030 een volledige vermogenswinstbelasting invoeren.

Scenario 4: Al in 2028 voor een groot deel overstappen op vermogenswinstbelasting. Die zou dan ook gaan gelden voor financiële instrumenten, zoals aandelen en obligaties. Daarmee zou vanaf 2028 circa 90% van het box 3-vermogen met waardeontwikkeling onder een vermogenswinstbelasting vallen. En vanaf 2030 volledige vermogenswinstbelasting invoeren.

Het kabinet heeft inmiddels aangegeven dat scenario 4 wordt uitgewerkt. Kort daarna werd alweer bekendgemaakt dat een deel van deze plannen waarschijnlijk weer worden aangepast. Er kwam namelijk forse kritiek: veel kleinere spaarders en beleggers moeten door de nieuwe plannen box 3 belasting gaan betalen. Het kabinet kijkt nu naar mogelijkheden om kleine spaarders en beleggers te ontzien. 

Wat houdt het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 in?

In box 3 betaal je belasting over je vermogen. Op dit moment betaal je belasting over een forfaitair rendement. Tenzij je gebruik maakt van de tegenbewijsregeling, dan betaal je belasting over het werkelijk rendement.

Bij het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 betaal je belasting over je werkelijk rendement. Het gaat daarbij om een vermogensaanwasbelasting: je betaalt belasting over inkomsten uit je vermogen én de waardeontwikkeling.

• Inkomsten uit vermogen: bijvoorbeeld ontvangen rente, dividend, huur en pacht
• Waardeontwikkeling: stijging of daling van de waarde van je beleggingen en overige bezittingen, ook als je deze nog niet hebt verkocht

Er geldt een uitzondering voor start-ups en vastgoed: daar betaal je op basis van vermogenswinstbelasting. Dat betekent dat je pas op het moment van verkoop belasting betaalt over de waardestijging.

Hoe zijn we hier gekomen: tijdlijn box 3

In box 3 wordt al jarenlang belasting berekend op basis van forfaitaire rendementen. De Hoge Raad oordeelde dat je bescherming moet krijgen als het werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement waarover je belasting betaalt.

Daarom is de Wet tegenbewijsregeling box 3 ingevoerd. De belasting wordt nog steeds eerst op basis van forfaitaire rendementen berekend. Is je werkelijke rendement lager, dan kun je dat doorgeven en daarmee aantonen dat de berekende belasting te hoog is. De tegenbewijsregeling is bedoeld als tijdelijke oplossing tot er een nieuw box 3-stelsel komt.

In februari 2026 nam de Tweede Kamer het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 aan. Er kwam kritiek op onder meer de belastingheffing over waardestijgingen voordat een belegging is verkocht. Het kabinet kondigde daarop aan mogelijke verbeteringen te onderzoeken en zou rond Prinsjesdag met een aanpassingsvoorstel komen.

Dat voorstel kwam er niet. In plaats daarvan heeft het kabinet vier scenario’s geschetst en de Eerste Kamer gevraagd de behandeling van het wetsvoorstel voorlopig aan te houden. Een van die scenario’s wordt inmiddels verder uitgewerkt en ook weer aangepast.

Hoe nu verder?

Het is nu wachten op de aanpassingen die het kabinet wil doen. Vervolgens worden de aanpassingen opgenomen in een novelle. Deze novelle moet vóór 31 december 2026 door de Tweede én Eerste Kamer zijn aangenomen. Het is nog afwachten of dat ook gehaald wordt.

Bewaar intussen gegevens over je rente, dividend, huurinkomsten en de waardeontwikkeling van je bezittingen. Daarmee kun je beoordelen of je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Wil je gebruikmaken van de tegenbewijsregeling, dan heb je die gegevens nodig.

Wil je hier meer over weten? Neem dan gerust contact met ons op.

Martijn Vermunt
Partner
info@bghaccountants.nl