De laatste tijd is er veel te doen in de media over de opkomst van de bitcoin. Vooral de stijging van de waarde heeft voor veel media aandacht gezorgd. Waar de bitcoin per 1 januari nog € 900 waard was, ligt deze momenteel al hoger dan € 2.400. In dit artikel leggen wij uit wat de bitcoin is en hoe het werkt.

Wat is de bitcoin?

Een korte uitleg: de bitcoin is digitaal contant geld. Een bitcoin bestaat uit een unieke reeks getallen en cijfers. Met een bitcoin is het mogelijk om te betalen zonder tussenkomst van een derde partij (vaak een bank), de transactie vindt rechtstreeks plaats tussen eigenaar en ontvanger.

Hoe werkt de bitcoin?

Betalen met bitcoins werkt net zo makkelijk als het versturen van een e-mail. Alleen gaat dit gepaard met een bitcoinadres via de blockchain. De bitcoins worden lokaal opgeslagen in een app op je computer of telefoon, de zogenoemde wallet. Je fungeert als het ware als je eigen bank. Zo kun je bijvoorbeeld een adresboek bijhouden met adressen van andere bekende instanties/mensen.

De infrastructuur achter de bitcoins, blockchain, is revolutionair en wordt door sommigen beschouwd als de belangrijkste uitvinding sinds het internet. De werking van deze infrastructuur is vergelijkbaar met het internet. Bitcoin werkt via een gedecentraliseerd peer-to-peer network dat we ook kennen bij het downloaden van muziek en films, maar dan uiteraard ingewikkelder. Het heeft dan ook een reden dat de bitcoin gepaard gaat met een hoog nerdimago.

De blockchain werkt op basis van drie reeds bestaande concepten, namelijk versleutelen van informatie (cryptography), open source samenwerken en de al eerder vermelde peer-to-peer netwerken. Deze drie concepten aangevuld met een nieuwe techniek vormen de basis voor het succes van de bitcoin.

Wat is de aantrekkingskracht van de bitcoin?

De bitcoin wordt door velen als aantrekkelijk betaalmiddel gezien, doordat frauderen nagenoeg onmogelijk is, de kosten per transactie erg laag zijn en er een maximum aantal bitcoins is.

Frauderen is nagenoeg onmogelijk

Het grootste euvel van digitale betaaleenheden is de mogelijkheid tot het meer dan éénmaal uitgeven ervan. Het zogenoemde double spending. Het aanpassen van het achterliggende register van de bitcoin vergt zoveel computerkracht dat het nagenoeg onmogelijk is om hiermee te frauderen. De enige manier om dit te bewerkstelligen is als één partij meer dan 51% van de totale computerkracht in zijn bezit heeft (zodat zij hun eigen transacties kunnen valideren voordat het netwerk dat doet). In de praktijk zal dit natuurlijk niet gebeuren. Wanneer de veiligheid van de bitcoin aangetast wordt devalueert deze en wordt deze minder waard, wat ongunstig is voor de fraudeur. De werking van het register kan vergeleken worden met de werking van het grootboek, namelijk de registratie van elke individuele transactie. Elke transactie neemt de historie van de voorgaande transacties mee waardoor het aanpassen hiervan bijna onmogelijk blijkt te zijn. Deze transacties zijn overigens publiekelijk beschikbaar.

Lagere kosten per transactie

De kosten van een standaard banktransactie met vreemde valuta kan oplopen tot enkele tientjes. Ook kan een banktransactie momenteel enkele dagen in beslag nemen. De kosten van een vergelijkbare transactie met bitcoins kost maar enkele centen en de transactie kan nagenoeg realtime worden afgewikkeld (de transactie moet uiteraard nog wel door het netwerk gevalideerd worden, de zogenoemde confirmations). Dit betekent voor de banken dat zij de huidige werkwijze onder de loep zullen moeten nemen, want deze lijkt door de opkomst van de bitcoin verouderd te zijn. Het is zelfs zo dat een groot aantal (inter)nationale banken de blockchain-techniek aan het onderzoeken is op dit moment.

Maximum aantal bitcoins

Daarnaast heeft de bitcoin een harde limiet (er zullen namelijk maximaal 21.000.000 bitcoins in omloop zijn). Bij een reguliere valuta is het niet ondenkbaar dat er geld bijgedrukt zal gaan worden, wat uiteraard negatieve effecten kan hebben voor de waarde en inflatie daarvan. Bij bitcoin hebben ze de harde limiet ingesteld wat een schaarste creëert. Op dit moment zijn zelfs nog niet alle bitcoins in omloop, maar 78%. Bij het genereren van een nieuw block in de blockchain krijgt de vinder daarvan een beloning, namelijk 12.5 bitcoin per blok. Na een bepaald aantal blokken halveert deze beloning, zodat er uiteindelijk steeds minder snel nieuwe bitcoins op de markt komen, de zogenoemde block halving. In 2020 staat de volgende block halving gepland.

Hoewel de bitcoin een zekere aantrekkingskracht kent, wordt deze momenteel niet als een algeheel ruilmiddel beschouwd. Bovendien wordt het op weinig plaatsen geaccepteerd als betaalmiddel.