Het is de overheid een doorn in het oog: de vele zzp’ers die werken onder zogenoemde schijnzelfstandigheid. Dit is het geval als een zzp’er zichzelf verhuurt als ondernemer, maar eigenlijk in loondienst is. De overheid wil hier een einde aan maken door:

1. Belastingvoordelen zzp’ers te verlagen
2. Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
3. Meer duidelijkheid wanneer sprake is van loondienst of zzp’er
4. Meer handhaving

Er komen 3 wetsvoorstellen waarmee de overheid dit wil realiseren. De minister heeft inmiddels een wetsvoorstel voorgelegd over onderdeel 3: Meer duidelijkheid wanneer er sprake is van loondienst of zzp’er.

1. Belastingvoordelen zzp’ers verlagen

Zzp’ers hebben lang veel belastingvoordelen gehad. Hierdoor was het interessant om als zzp’er aan de slag te gaan. Veel medewerkers in loondienst gingen daarom uit dienst om zichzelf vervolgens als zzp’er terug te verhuren aan hun voormalige baas.

De overheid is daarom al gestart om deze belastingvoordelen terug te dringen, en zal dat de komende jaren ook nog verder doen:

• Opbouw van de fiscale oudedagsreserve (FOR) is niet meer mogelijk sinds 2023
• De afbouw van de zelfstandigenaftrek is al verschillende jaren geleden in gang gezet. Deze wordt uiteindelijk afgebouwd naar € 900 in 2027.

2. Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Er komt een verplichte AOV voor zzp’ers. Deze geldt voorlopig alleen voor ib-ondernemers, ofwel als je een eenmanszaak, VOF of maatschap hebt. Het geldt dus niet voor de DGA met een BV. In de toekomst wil de overheid een onderscheid maken tussen zelfstandigen zonder en met personeel. Zodra dit uitvoerbaar is, dan wordt de AOV ook verplicht voor de DGA zonder personeel.

3. Meer duidelijkheid wanneer sprake is van loondienst of zzp’er

Wanneer ben je in dienst van een bedrijf? Als je deze vragen met ja kunt beantwoorden, dan is er sprake van een dienstverband.

• Moet je het werk zelf uitvoeren? Mag je niemand anders sturen?
• Krijg je een vaste vergoeding of loon? En krijg je ook betaald als je ziek bent?
• Krijg je instructies over hoe je de opdracht uit moet voeren? Ofwel, is er een gezagsverhouding? 

De overheid wil meer duidelijkheid geven over wanneer sprake is van een gezagsverhouding, ofwel ‘in dienst van’ aan de hand van:

• Materiele ondergeschiktheid: is er sprake van toezicht, krijgt de zzp’er instructies van de opdrachtgever?
• De organisatorische inbedding van het werk: in hoeverre komen de werkzaamheden van de zzp’er overeen met andere werknemers van het bedrijf?
• Zelfstandig ondernemerschap

Wetsvoorstel aanpak schijnzelfstandigheid

De minister heeft een wetsvoorstel voorgelegd waar iedereen zijn mening over kan geven tot 10 november 2023. Dit wetsvoorstel gaat in op de vraag wanneer er sprake is van loondienst of zzp’er.

In de loop der jaren zijn er veel uitspraken geweest of er sprake is van een gezagsverhouding. In het wetsvoorstel zijn al deze uitspraken bij elkaar gebracht en samengevat in een toetsingskader. Aan de hand van dit toetsingskader zou duidelijker moeten zijn of er wel of geen sprake is van een dienstverband.

Daarnaast staat in het wetsvoorstel een minimum uurtarief van € 32,24. Als een zzp’er minder verdient, bestaat het vermoeden dat er sprake is van loondienst. De werkgever dient dan het tegendeel aan te tonen.

De vraag is of dit wetsvoorstel wordt ingevoerd. De reacties zijn namelijk zeer divers en kritisch, onder andere omdat het vooraf alsnog niet de gewenste duidelijkheid geeft. Als het wordt aangenomen, dan heeft in de praktijk dit vergaande gevolgen. Zodra er meer bekend is zullen wij dit aanvullen.

4. Meer handhaving

Op dit moment vindt er bij de huidige Wet DBA geen handhaving plaats. De belastingdienst mag nu geen boete of naheffing opleggen als een bedrijf een zzp’er inhuurt terwijl er sprake is van een dienstverband. Alleen als er echt sprake is van ‘kwaadwillendheid’, dan wordt er ingegrepen. Zo heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de maaltijdbezorgers van Deliveroo geen zzp’ers maar werknemers zijn.

De belastingdienst wil vanaf 1 januari 2025 weer gaan handhaven. Tot die tijd wil de belastingdienst hulp bieden hoe zelfstandigen op een goede manier kunnen worden ingehuurd.

Inkomstenbelasting zzp’er

Als je niet in loondienst bent, zegt dat niks over je ondernemerschap voor de inkomstenbelasting. Ofwel of je recht hebt op belastingvoordelen voor zzp’ers zoals de zelfstandigenaftrek. Het zegt alleen iets over de arbeidsrelatie tussen jou en je opdrachtgever voor die ene opdracht.

Heb je hier nog vragen over, neem dan contact met ons op.

Martijn Vermunt
Partner
info@bghaccountants.nl